Arapça Yılın Ayları

Arapçada iki takvim kullanılır. İslami (Hicri) yılın Muharrem'den Zilhicce'ye on iki kameri ayı vardır ve yıl her Miladi yılda yaklaşık on bir gün daha erken başlar. Miladi ayların ise birbiriyle yarışan iki takım Arapça adı vardır: Ocak için Levant ve Irak'ta كانون الثاني (kānūn al-thānī), Mısır ve Körfez'de يناير (yanāyir).

Arapça ayların İngilizce listelerinin neredeyse hepsi bu üç listeden yalnızca birini verir. Kahire'de okumuş bir öğrencinin Beyrut'a indiğinde bir gazetenin manşetindeki tarihi okuyamamasının nedeni budur. Üç listenin üçü de aşağıda, yan yana.

12 İslami (Hicri) ay

Hicri aylar şunlardır: Muharrem, Safer, Rebiülevvel, Rebiülahir, Cemaziyelevvel, Cemaziyelahir, Recep, Şaban, Ramazan, Şevval, Zilkade ve Zilhicce. Bunlar İslam dünyasının her yerinde aynı on iki aydır ve aynı şekilde yazılır; bu yüzden bu sayfada bölgesel farklılıklarla uğraşmanız gerekmeyen tek liste budur. Adlar İslam'dan eskidir ve çoğu, ayın başlangıçta denk geldiği İslam öncesi mevsimi anlatır.

On iki aydan dördü haram aylardır, الأشهر الحرم (al-ashhur al-ḥurum): Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep. Üçü yılın dönümünde art arda gelir, Recep ise ortada tek başına durur. Bu aylarda savaşmak yasaktı; haccın ve ticaret panayırlarının güvenle yapılabilmesini sağlayan da buydu. Kur'an okuyorsanız, Tevbe Suresi 9:36'da sözü edilen grup budur; Kur'an çalışma kaynakları sayfamız da bunun gibi pasajları çalışmanıza yarayacak araçları anlatıyor.

Arapçada Miladi aylar, iki bölgesel takımıyla

Ocak için tek bir Arapça kelime yoktur. Levant ve Irak, binlerce yıl önce Aramice üzerinden gelen Babil ve Süryani kökenli bir ad takımı kullanır. Mısır, Sudan ve Körfez ise Latince adların okunduğu gibi yazılmış hallerini kullanır. Her iki takım da standart yazı Arapçasıdır ve eğitimli bir konuşan ikisini de tanır. Ama her ülkede bunlardan yalnızca biri kulağa doğal gelir.

Levant sütununda bilinmeye değer bir ayrıntı var. Bu adların birçoğu, İbrani takviminde de yaşayan Babil ay adlarıdır: Nisan, Iyar, Tammuz, Av ve Elul, نيسان, أيار, تموز, آب ve أيلول ile aynı kelimelerdir. Ama aynı şeyi ifade etmezler. İbranice Nisan, bahar civarında kayan bir kameri aydır; Arapçadaki نيسان ise her zaman tam olarak Nisan'dır. Aynı ad, altında farklı bir takvim.

Bu tablolar nasıl okunur

Soldan sağa okuyun: önce Arap harfleriyle yazılış, sonra transliterasyon, sonra anlamı. Arapça, bir gazetede veya bir formda göründüğü gibi harekesiz yazılmıştır, çünkü gerçekte karşılaşacağınız budur. Ünlüler transliterasyon sütunundadır. Uzun ünlülerin üzerinde düz çizgi (ā, ī, ū), kalın ünsüzlerin altında nokta (ṣ, ḍ, ṭ, ḥ) bulunur; ʿ ayn harfini, ʾ ise hemzeyi gösterir. Bu sistem sayfanın tamamında tutarlı biçimde kullanılır.

Arapçada ay, شهر (shahr) kelimesiyle söylenir. İki çoğulu vardır ve hangisini kullanacağınız önündeki sayıya bağlıdır: üçten ona kadar أشهر (ashhur), on bir ve üzeri için شهور (shuhūr). Ay adları في (fī, -de/-da) ile ve belirlilik takısı olmadan kullanılır; yani "Nisan'da" في نيسان (fī nīsān) olur. İhtiyacınız olanın çoğunu altı ifade karşılar:

Hicri tarihler neden kayar

Hicri takvim bir ay takvimidir ve on iki kameri ay, Miladi yılın 365 gününe karşılık yaklaşık 354 gün eder. Bu yüzden her Hicri tarih, bunu düzeltmek için araya artık ay eklenmeden, her Miladi yılda kabaca 11 gün daha erkene düşer. Ramazan'ın yer değiştirmesinin tek nedeni bu kaymadır: Mevsimler arasında geriye doğru ilerler ve yaklaşık 33 yıl sonra aynı noktaya döner; böylece yeterince uzun yaşayan bir Müslüman hem yazın hem kışın oruç tutar.

Bunun yukarıdakiler gibi tablolar için bir sonucu var. Hiçbir Hicri ay bir Miladi aya denk düşmez; bu yüzden Muharrem'i Ocak'la eşleştiren bir tablo çoğu yıl yanlış olur ve bilerek böyle bir tablo hazırlamadık. Ayların uzunluğu 29 veya 30 gündür ve İslam dünyasının büyük bölümünde yeni aya geçiş, birinin yeni hilali gerçekten görmesiyle (rüyet-i hilal) belirlenir. Bayramın komşu ülkelerde farklı günlere denk gelebilmesinin nedeni budur. Basılı dönüştürme takvimleri önceden hesaplanır; bu yüzden onları kesin değil, yaklaşık kabul edin.

Türkiye'de Diyanet İşleri Başkanlığı'nın takvimi esas alınır; bu takvim ay başlarında Ümmü'l-Kurâ'dan bir gün farklı olabilir.

Bölgesel istisnalar ve öğrencilerin yaptığı hatalar

En pahalıya mal olan hata, her ay için tek bir Arapça kelime olduğunu varsaymaktır. Bir Mısır Arapçası kursunda يناير kelimesini ezberlemiş bir öğrenci, Suriye'den gelen bir belgede كانون الثاني yazısını okuduğunda onun bir ay olduğunu hiç anlamaz. Çiftleri birlikte öğrenin. Size birkaç dakikaya mal olur ve bir Levant gazetesini okumakla ona boş boş bakmak arasındaki farkı yaratır. Levanten Arapçası kaynakları ve Mısır Arapçası kaynakları sayfalarımız, iki bölge arasındaki daha geniş kelime ayrımını ele alıyor.

Kuzey Afrika üçüncü bir katman ekler. Cezayir ve Tunus Fransızca ay adlarını miras almıştır; bu yüzden Ocak جانفي (jānfī), Şubat فيفري (fīfrī), Nisan أفريل (afrīl), Mayıs ماي (māy), Haziran جوان (jwān), Temmuz جويلية (jwīliya) ve Ağustos أوت (ūt) olur. Kalan beşi Mısır takımına yakın görünür. Fas'ın ise yine kendine ait bir listesi vardır; Ağustos için başka hiçbir yerde görülmeyen غشت (ghusht) gibi biçimler içerir. Mağrip Arapçası kaynakları sayfası bu aileyi ele alıyor.

Hicri tarafta tuzak daha küçüktür. Dördüncü ve altıncı ayların her birinin kabul görmüş iki adı vardır: ربيع الآخر veya ربيع الثاني ve جمادى الآخرة veya جمادى الثانية. İkisi de yanlış değildir ve bir ülkede basılmış bir takvim sizin öğrendiğiniz biçimi kullanmayabilir. Mevsimsel anlamları da fazla harfiyen okumayın: Rabi bahar, Jumada kurak mevsim demektir, ama kayma on dört yüzyıldır sürüyor ve aylar bu mevsimlerle çok uzun zaman önce örtüşmez oldu.

Diğer Arapça başvuru tabloları

Bu sayfa, baştan sona okumak için değil, bir şeye bakmak için tuttuğumuz başvuru tablolarından biridir:

• 1'den 100'e Arapça sayılar, yazılışlarının yanında Doğu Arap rakamlarıyla
• Arapça selamlaşma ve günlük ifadeler, her biri Fusha, Levanten ve Mısır Arapçasıyla
• Arapça kelime listelerimiz, düz dosya veya hazır Anki destesi olarak indirilebilir

Sıkça sorulan sorular

12 Arapça ay hangileridir?

Soru İslami (Hicri) takvimi kastediyorsa on iki ay şunlardır: Muharrem, Safer, Rebiülevvel, Rebiülahir, Cemaziyelevvel, Cemaziyelahir, Recep, Şaban, Ramazan, Şevval, Zilkade ve Zilhicce. Ocak'tan Aralık'a kadar ayların Arapçasını kastediyorsa tek bir cevap yoktur: Levant ve Irak bir ad takımını, Mısır, Sudan ve Körfez ise başka bir takımı kullanır. Her iki takım da bu sayfada.

Ramazan neden her yıl kayar?

Çünkü Hicri takvim bir ay takvimidir. On iki kameri ay, Miladi yılın 365 gününe karşılık yaklaşık 354 gün sürer; bu yüzden her Hicri tarih her Miladi yılda kabaca 11 gün daha erkene düşer. Ramazan bu nedenle mevsimler arasında geriye doğru ilerler ve yaklaşık 33 yıl sonra aynı noktaya döner.

Bütün Arap ülkeleri Ocak ve Şubat için aynı kelimeleri mi kullanır?

Hayır; bu, İngilizce ay listelerindeki en yaygın hatadır. Suriye, Lübnan, Ürdün, Filistin ve Irak kanun al-thani ve shubat der. Mısır, Sudan ve Körfez ülkeleri yanayir ve fibrayir der. Cezayir ve Tunus ise yine Fransızcadan gelen adlar kullanır; örneğin Ocak için janfi. Yazıda Mısır takımını herkes anlar, ama insanlar kendi bölgeleri dışında onu konuşmada kullanmaz.

İslam'daki dört haram ay hangileridir?

Zilkade, Zilhicce, Muharrem ve Recep. Üçü yılın dönümünde art arda gelir, Recep ise ortada tek başına durur. Bunlara al-ashhur al-hurum, yani dokunulmaz aylar denir ve bu aylarda savaşmak İslam'dan önceki Arabistan'da da, sonrasında da yasaktı.

Arapçada ay kelimesi nedir?

Shahr; şın, he ve ra harfleriyle yazılır. İki çoğulu vardır: üçten ona kadar sayılar için ashhur, on bir ve üzeri için shuhur. Kelime bir unvan gibi de kullanılır; bu yüzden Ramazan'a çoğu zaman shahr Ramadan, yani Ramazan ayı denir.

Arapça öğrenmeye devam edin

• İndirilebilir Arapça Kelime Listeleri (Anki)Dört ücretsiz Arapça kelime listesi: Al-Kitaab, A New Arabic Grammar, Kur'an ayetleri ve Esmaül Hüsna; her biri yazdırılabilir dosya ve hazır Anki destesi.
• Arapça İsim Üretici: Anlamlarıyla Erkek ve Kız İsimleriAnlamıyla gerçek bir Arapça erkek veya kız ismi üretin ya da ibn, bint, Abu ve Umm ile tam bir klasik isim kurun. Her isim kaynağına bağlıdır.
• Arapça Sayılar 1'den 100'eArapça sayılar 1'den 100'e tek tabloda: Doğu ve Batı Arap rakamları, Arapça yazılışı, okunuşu ve çoğu listenin atladığı sayma kuralları.
• Irak Arapçası KaynaklarıIrak Arapçası öğrenin: gilit ve qeltu türleri, aku ve maku gibi kelimelerin Fusha'dan farkı ve önerdiğimiz kurslar, kitaplar ve öğretmenler.