Şemsi ve Kameri Harfler: al- Takısının Her Kelimeye Bağlanışını Kontrol Edin

Arapça Gramerin Temelleri > Şemsi ve Kameri Harfler

Arapçanın şemsi ve kameri harfleri, her biri 14 harften oluşan alfabenin iki yarısıdır ve ال takısını (al-, belirlilik takısı) nasıl söyleyeceğinizi belirler. Şemsi bir harften önce (ت ث د ذ ر ز س ش ص ض ط ظ ل ن) l okunmaz ve harf ikizlenir: ash-shams, güneş. Kameri bir harften önce l okunur: al-qamar, ay. Yazılış hiç değişmez.

Arapça klavyeniz yok mu? Kelimeyi çevrimiçi Arapça klavyemizde yazın ve buraya yapıştırın.

28 harfin hepsi, birer örnek kelimeyle

Her Arapça harf ya şemsi ya da kameridir. Tablo her biri için al- takısına bağlanmış, İngilizce Wiktionary maddesinin başlığındaki gibi yazılmış ve harekelenmiş yaygın bir kelime veriyor; örneğin شمس, güneş ve قمر, ay. Transliterasyon Arap alfabesi tablomuzu izler (uzun ünlünün üstünde bir çizgi, kalın ünsüzün altında bir nokta, ʿayn için ʿ, hemze için ʾ); takı ise söylendiği gibi yazılır.

Adlar bu kelimelerden ikisinden gelir: al- takısı ash-shams (güneş) kelimesinde benzeşir, al-qamar (ay) kelimesinde ise kalır; Wikipedia'nın şemsi ve kameri harfler maddesinin açıkladığı gibi her grup kendi örneğinin adını taşır. Elif satırı, الْأَرْض kelimesindeki gibi gırtlak vuruşu olan hemzeyi taşıyan elif demektir. Ondan önceki l her zaman okunur.

Neden bazı harfler şemsidir?

14 şemsi harfin hepsi, dilin ucu ya da ön kısmı dişlere ya da hemen arkalarına değerek çıkarılır; al- takısının l'sinin çıktığı yer de burasıdır. Dil zaten yerinde olduğu için l sonraki sese karışır ve onu ikizlenmiş duyarsınız. Dilbilimciler bunlara koronal ünsüzler der ve aynı Wikipedia maddesi kuralı bu şekilde ifade eder: şemsi harfler Klasik Arapçanın koronal ünsüzleridir, kameri harfler ise geri kalanların hepsidir.

Kameri harfler başka bir yerden çıkar: dudaklarla (ب م ف و), dilin ortası damağa değerek (ج ي), dilin arkasıyla (ك ق خ غ) ya da boğazda (ح ع ه ve hemze). Burada l'nin karışacağı bir şey olmadığı için l yerinde kalır. Önce al-kitāb, sonra ash-shams deyin ve dilinizin nereye gittiğini hissedin. Boğaz ya da arka sesler size yeniyse, İngilizcede olmayan Arapça harflerin telaffuzu rehberimiz her birinin nerede çıkarıldığını gösterir.

Lām şemsi bir harftir: اللَّيْل (al-layl, gece) kelimesinde iki l sesi tek bir ikizlenmiş l olur.

Şemsi ve kameri harfler nasıl yazılır

Takının yazılışı hiç değişmez: şemsi de olsa kameri de olsa her ismin önüne ال yazılır. Tam harekeli metin farkı iki işaretle gösterir. Şemsi harf, ikizleme işareti olan şeddeyi alır; الشَّمْس kelimesindeki gibi. Kameri harften önce ise l, ünlüsüzlük işareti olan cezmi (sükûn) alır; الْقَمَر kelimesindeki gibi. İki kural da aynı Wikipedia maddesinde anlatılır.

Basılı Arapçanın çoğunda iki işaret de yazılmaz, bu yüzden okuyanın ayrımı bilmesi gerekir. Arapça harekeler sayfamız şeddeyi, cezmi ve hangi metinlerin bunları bastığını anlatır. Latin harfleriyle takıyı söylendiği gibi yazıyoruz (ash-shams). Kütüphane tarzı Latin harflerine aktarma ise her seferinde al- yazar (al-shams); Arapça transliterasyon rehberimiz bunu açıklıyor. Yani iki yazılışla da karşılaşacağınızı bilin.

Takıdaki a sesi ne zaman düşer

Takıdaki a yalnızca konuşmanın başında söylenir. Takının elifi bir hamzat al-waṣl, yani "bağlayıcı" bir hemzedir (vasıl hemzesi) ve Wikipedia'nın al- maddesi bunun bir ünlüden sonra düştüğünü belirtir. Bu yüzden وَالشَّمْس (ve güneş) wa-sh-shams, وَالْقَمَر (ve ay) de wa-l-qamar diye okunur. Kontrol aracı bu bağlanmış biçimi de gösterir.

Bazı isimler kendi bağlayıcı hemzeleriyle başlar; اِسْم (ism, isim) gibi. Orada l, cezm yerine esre alır: الِاسْم, al-ism; Wiktionary'nin اسم maddesindeki gibi.

Jīm ve konuşma dilindeki lehçeler

Modern Standart Arapçada (Fusha) ج (jīm) kameri bir harftir: الْجَمَل, al-jamal, yani deve. Alfabe tablomuz da onu böyle sınıflandırır. Konuşma dilinin hepsi buna uymaz: Wikipedia'nın şemsi ve kameri harfler maddesi, jīm'in çoğu zaman "garaj" kelimesindeki j gibi söylendiği bazı Fas, Mezopotamya ve Filistin Arapçası türlerinde onun şemsi bir harf gibi benzeştiğini kaydeder: ij-jamal. Fusha'da al-jamal diye yazın ve söyleyin, bazı konuşanlardan da ij-jamal duymayı bekleyin.

Lehçeler kuralın geri kalanını korur. Arapça gramer haritamızın gösterdiği gibi Mısır, Levanten ve Körfez Arapçası takıyı il- diye söyler; bu yüzden güneş ish-shams, kapı da il-bāb olur.

Belirlilik takısı al- ile yapılan yaygın hatalar

Takının şu üç yazılışı yanlıştır. Takıyı kendiniz yazarsanız, kontrol aracı ilk ikisini işaretler.

• Şemsi harften önce l'nin üzerinde cezm: الْشَمْس sizden al-shams demenizi ister. Doğrusunda l hiçbir işaret almaz, şeddeyi şemsi harf alır: الشَّمْس.
• Kameri harfin üzerinde şedde: القَّمَر, q'yu ikizlerdi. Kameri harfler takı yüzünden hiçbir zaman ikizlenmez.
• Takıdaki l'yi atlamak: ash-shams yine de l ile الشمس diye yazılır. Değişen yalnızca sestir.

Altı adımda Arap yazısını okuma rehberimiz takıyı yazının geri kalanıyla birlikte sıraya koyar; harf tanıma testimiz de harfleri gruplara ayırmadan önce 28 harfin hepsini bildiğinizi kontrol eder.

Sıkça sorulan sorular

14 kameri harf hangileridir?

ا ب ج ح خ ع غ ف ق ك م ه و ي: alif (hemze taşıyan), bāʾ, jīm, ḥāʾ, khāʾ, ʿayn, ghayn, fāʾ, qāf, kāf, mīm, hāʾ, wāw ve yāʾ. Bunlardan herhangi birinin önünde al- takısının l'si okunur; al-qamar (ay) ve al-bayt (ev) kelimelerindeki gibi. Tam harekeli metinde l cezm (sükûn) taşır: الْقَمَر.

14 şemsi harf hangileridir?

ت ث د ذ ر ز س ش ص ض ط ظ ل ن: tāʾ, thāʾ, dāl, dhāl, rāʾ, zāy, sīn, shīn, ṣād, ḍād, ṭāʾ, ẓāʾ, lām ve nūn. Bunlardan herhangi birinin önünde al- takısının l'si okunmaz ve harf iki kez söylenir; ash-shams (güneş) ve an-nūr (ışık) kelimelerindeki gibi. Tam harekeli metinde ikizlenen harf şedde taşır: الشَّمْس.

س hangi harftir?

س, sīn'dir; Arapçanın s'si, su kelimesindeki s gibi söylenir. Olağan sırada 12. harftir ve şemsi bir harftir; bu yüzden önünde takının l'si okunmaz ve s ikizlenir: السَّمَاء, as-samāʾ, yani gökyüzü.

ه harfi nedir?

ه, hāʾ'dır; hava kelimesindeki gibi sade bir h'dir ve kelimenin neresinde olursa olsun, sonda bile okunur. Kameri bir harftir, bu yüzden takı l'sini korur: الْهِلَال, al-hilāl, yani hilal. Onu, iki noktalı bir sondaki ه'ye benzeyen ve birçok dişil kelimenin sonunda bulunan ة ile, yani yuvarlak te (tāʾ marbūṭa) ile karıştırmayın.

ي nasıl okunur?

ي, yāʾ'dır. Hecenin başında yol kelimesindeki y'dir; يَوْم (yawm, gün) kelimesindeki gibi. Bir esreden sonra uzun ī ünlüsünü verir; فِيل (fīl, fil) kelimesindeki gibi. Üstünlü bir harften sonra cezmli olarak geldiğinde ay sesini verir; بَيْت (bayt, ev) kelimesindeki gibi. Kameri bir harftir: الْيَوْم, al-yawm, yani gün.

Arapça öğrenmeye devam edin

• Arapça Gramerin Temelleri: Kurallar Nasıl BirleşirArapça gramer kuralları tek haritada: üç kelime türü, iki cümle tipi, her kurala bir örnek ve konuşma lehçelerinde hâlâ geçerli olan kurallar.
• Arapça Harekeler ve Harekeleme: Her İşaret Tek Harf ÜzerindeTüm Arapça harekeler tek harf üzerinde: üstün, esre, ötre, cezm, şedde ve üç tenvin; hangi metinler harekeli basılır, hangileri hiç basılmaz.
• Arapça Gramer KitaplarıArapçanın temellerini öğrenmenize yardım eden Arapça gramer kitapları listemize göz atın.
• Libya Arapçası KaynaklarıDoğu ve batı Libya Arapçası karşı karşıya: Bingazi ve Trablus konuşması tek tabloda, onu Mağripli yapan n- öneki ve gerçekten var olan birkaç kitap.