بَنَى (banā) fiili "inşa etmek" anlamına gelir. ب ن ي (b-n-y) kökünden nakıs bir I. bab fiilidir: mazide بَنَى (banā), muzaride يَبْنِي (yabnī), emirde اِبْنِ (ibni). Aşağıdaki tablolar bu fiilin 13 şahsın tamamında etken ve edilgen (meçhul) çekimini, ism-i fail, ism-i meful ve mastarıyla birlikte harekeli olarak veriyor.
Bu sayfadaki her banā biçimi Arapça fiil çekim aracımızın kullandığı motordan geliyor ve Wiktionary'nin بَنَى çekim tablosu ile karşılaştırılarak kontrol edildi; bu tablo, fiilin mastarları için de kaynağımız.
Bir bakışta banā
| Kök | ب ن ي (b-n-y), bāʾ harfi ile başlar |
| Bab | I. bab, kalıbı فَعَلَ (faʿala) |
| Fiil türü | nakıs |
| Mazi, o (erkek) | بَنَى (banā) |
| Muzari, o (erkek) | يَبْنِي (yabnī) |
| Emir, sen (erkek) | اِبْنِ (ibni) |
| İsm-i fail | بَانٍ (bānin) |
| İsm-i meful | مَبْنِيّ (mabniyy) |
| Mastar (maṣdar) | بَنْي (bany), بِنَاء (bināʾ), بُنْيَان (bunyān), بِنْيَة (binya), بِنَايَة (bināya) |
Banā fiilinin mazisi (geçmiş zaman)
Mazide (al-māḍī) banā fiilinin "o (erkek)" biçimi bir ünlüyle biter: بَنَى (banā). Gerisini illetli son harf belirler: ben için بَنَيْتُ (banaytu), o (kadın) için بَنَتْ (banat), onlar için بَنَوْا (banaw).
| Şahıs | Arapça | Transliterasyon |
|---|---|---|
| ben · أنا anā | بَنَيْتُ | banaytu |
| biz · نحن naḥnu | بَنَيْنَا | banaynā |
| sen (erkek) · أنت anta | بَنَيْتَ | banayta |
| sen (kadın) · أنت anti | بَنَيْتِ | banayti |
| siz ikiniz · أنتما antumā | بَنَيْتُمَا | banaytumā |
| siz (erkek) · أنتم antum | بَنَيْتُمْ | banaytum |
| siz (kadın) · أنتن antunna | بَنَيْتُنَّ | banaytunna |
| o (erkek) · هو huwa | بَنَى | banā |
| o (kadın) · هي hiya | بَنَتْ | banat |
| onlar ikisi (erkek) · هما humā | بَنَيَا | banayā |
| onlar ikisi (kadın) · هما humā | بَنَتَا | banatā |
| onlar (erkek) · هم hum | بَنَوْا | banaw |
| onlar (kadın) · هن hunna | بَنَيْنَ | banayna |
Banā fiilinin muzarisi (şimdiki-geniş zaman)
Muzaride (al-muḍāriʿ) banā fiilinin "o (erkek)" biçimi uzun bir ünlüyle biter: يَبْنِي (yabnī). Çoğul ekinden önce illetli harf düşer: يَبْنُونَ (yabnūna).
| Şahıs | Arapça | Transliterasyon |
|---|---|---|
| ben · أنا anā | أَبْنِي | abnī |
| biz · نحن naḥnu | نَبْنِي | nabnī |
| sen (erkek) · أنت anta | تَبْنِي | tabnī |
| sen (kadın) · أنت anti | تَبْنِينَ | tabnīna |
| siz ikiniz · أنتما antumā | تَبْنِيَانِ | tabniyāni |
| siz (erkek) · أنتم antum | تَبْنُونَ | tabnūna |
| siz (kadın) · أنتن antunna | تَبْنِينَ | tabnīna |
| o (erkek) · هو huwa | يَبْنِي | yabnī |
| o (kadın) · هي hiya | تَبْنِي | tabnī |
| onlar ikisi (erkek) · هما humā | يَبْنِيَانِ | yabniyāni |
| onlar ikisi (kadın) · هما humā | تَبْنِيَانِ | tabniyāni |
| onlar (erkek) · هم hum | يَبْنُونَ | yabnūna |
| onlar (kadın) · هن hunna | يَبْنِينَ | yabnīna |
Banā fiilinin mansub ve meczum muzarisi
لن (lan, -meyecek) edatından sonra banā fiilinin "o (erkek)" biçimi يَبْنِيَ (yabniya) olur; لم (lam, -medi) edatından sonra ise sondaki uzun ünlü kısalır: يَبْنِ (yabni).
| Şahıs | Mansub muzari | Meczum muzari |
|---|---|---|
| ben · أنا anā | أَبْنِيَ (abniya) | أَبْنِ (abni) |
| biz · نحن naḥnu | نَبْنِيَ (nabniya) | نَبْنِ (nabni) |
| sen (erkek) · أنت anta | تَبْنِيَ (tabniya) | تَبْنِ (tabni) |
| sen (kadın) · أنت anti | تَبْنِي (tabnī) | تَبْنِي (tabnī) |
| siz ikiniz · أنتما antumā | تَبْنِيَا (tabniyā) | تَبْنِيَا (tabniyā) |
| siz (erkek) · أنتم antum | تَبْنُوا (tabnū) | تَبْنُوا (tabnū) |
| siz (kadın) · أنتن antunna | تَبْنِينَ (tabnīna) | تَبْنِينَ (tabnīna) |
| o (erkek) · هو huwa | يَبْنِيَ (yabniya) | يَبْنِ (yabni) |
| o (kadın) · هي hiya | تَبْنِيَ (tabniya) | تَبْنِ (tabni) |
| onlar ikisi (erkek) · هما humā | يَبْنِيَا (yabniyā) | يَبْنِيَا (yabniyā) |
| onlar ikisi (kadın) · هما humā | تَبْنِيَا (tabniyā) | تَبْنِيَا (tabniyā) |
| onlar (erkek) · هم hum | يَبْنُوا (yabnū) | يَبْنُوا (yabnū) |
| onlar (kadın) · هن hunna | يَبْنِينَ (yabnīna) | يَبْنِينَ (yabnīna) |
Banā fiilinin emri
Emir (al-amr), öneki atılmış meczum تَبْنِ (tabni) biçimidir; önüne, yalnızca emir cümlenin başında olduğunda okunan bir vasıl hemzesi (hamzat al-waṣl) gelir: bir erkeğe اِبْنِ (ibni), bir kadına اِبْنِي (ibnī), bir gruba اِبْنُوا (ibnū).
| Şahıs | Arapça | Transliterasyon |
|---|---|---|
| sen (erkek) · أنت anta | اِبْنِ | ibni |
| sen (kadın) · أنت anti | اِبْنِي | ibnī |
| siz ikiniz · أنتما antumā | اِبْنِيَا | ibniyā |
| siz (erkek) · أنتم antum | اِبْنُوا | ibnū |
| siz (kadın) · أنتن antunna | اِبْنِينَ | ibnīna |
Banā fiilinin meçhulü (edilgen)
Banā fiilinin meçhul mazisi -iya ile (بُنِيَ (buniya)), meçhul muzarisi -ā ile biter (يُبْنَى (yubnā)).
| Şahıs | Meçhul mazi | Meçhul muzari |
|---|---|---|
| ben · أنا anā | بُنِيتُ (bunītu) | أُبْنَى (ubnā) |
| biz · نحن naḥnu | بُنِينَا (bunīnā) | نُبْنَى (nubnā) |
| sen (erkek) · أنت anta | بُنِيتَ (bunīta) | تُبْنَى (tubnā) |
| sen (kadın) · أنت anti | بُنِيتِ (bunīti) | تُبْنَيْنَ (tubnayna) |
| siz ikiniz · أنتما antumā | بُنِيتُمَا (bunītumā) | تُبْنَيَانِ (tubnayāni) |
| siz (erkek) · أنتم antum | بُنِيتُمْ (bunītum) | تُبْنَوْنَ (tubnawna) |
| siz (kadın) · أنتن antunna | بُنِيتُنَّ (bunītunna) | تُبْنَيْنَ (tubnayna) |
| o (erkek) · هو huwa | بُنِيَ (buniya) | يُبْنَى (yubnā) |
| o (kadın) · هي hiya | بُنِيَتْ (buniyat) | تُبْنَى (tubnā) |
| onlar ikisi (erkek) · هما humā | بُنِيَا (buniyā) | يُبْنَيَانِ (yubnayāni) |
| onlar ikisi (kadın) · هما humā | بُنِيَتَا (buniyatā) | تُبْنَيَانِ (tubnayāni) |
| onlar (erkek) · هم hum | بُنُوا (bunū) | يُبْنَوْنَ (yubnawna) |
| onlar (kadın) · هن hunna | بُنِينَ (bunīna) | يُبْنَيْنَ (yubnayna) |
Banā fiilinin ism-i fail, ism-i meful ve mastar biçimleri
İsm-i fail, son kök harfi illetli olan bir ismin yazılışıyla -in ile biter: بَانٍ (bānin). İsm-i meful şeddeli bir illetli harfle biter: مَبْنِيّ (mabniyy). I. babın mastarları tek bir kalıba uymaz ve Wiktionary banā için beş mastar veriyor: بَنْي (bany), بِنَاء (bināʾ), بُنْيَان (bunyān), بِنْيَة (binya), بِنَايَة (bināya). Bunları fiille birlikte öğrenin ya da rehberimizdeki sözlüklerin birinde b-n-y kökü altında arayın.
Banā neden böyle çekilir
بَنَى (banā) fiilinin son kök harfi ي (y), bu da onu nakıs bir fiil yapar. Kelimenin sonunda bu harf ünlüye dönüşür: mazide -ā (بَنَى (banā); kök harfi y olduğu için ى ile, yani noktasız ye (elif maksure) ile yazılır), muzaride -ī (يَبْنِي (yabnī)). Ünsüzle başlayan bir ekten önce yeniden ünsüz olur (بَنَيْتُ (banaytu)), çoğul -ū ekinden önce ise düşer (بَنَوْا (banaw), يَبْنُونَ (yabnūna)). Atā (gelmek) ve daʿā (çağırmak) fiilleri de nakıs türündendir ve aynı yerlerde değişir.
Cümle içinde banā
بنى ياني منزلا.
Yanni bir ev inşa etti.
Fiil: بَنَى (banā), mazi, o (erkek). Kaynak: Tatoeba cümlesi 11283254, ekleyen Amghar (CC BY 2.0 FR); Arapçası yayımlandığı gibi, harekesiz. Türkçe çeviri bizim; Tatoeba'daki İngilizce çeviriden yapıldı.
بنت مأوى.
Bir sığınak inşa etti.
Fiil: بَنَتْ (banat), mazi, o (kadın). Kaynak: Tatoeba cümlesi 11671800, ekleyen dididodo (CC BY 2.0 FR); Arapçası yayımlandığı gibi, harekesiz. Türkçe çeviri bizim; Tatoeba'daki İngilizce çeviriden yapıldı.
Sıkça sorulan sorular
Arapça banā fiilinin muzarisi nedir?
بَنَى (banā) fiilinin muzarisi o (erkek) için يَبْنِي (yabnī), ben için أَبْنِي (abnī), sen (erkek) için تَبْنِي (tabnī) biçimindedir. İlletli son harf, kelimenin sonunda uzun bir ünlüye dönüşür.
Arapça banā fiilinin mastarı (maṣdar) nedir?
بَنْي (bany), بِنَاء (bināʾ), بُنْيَان (bunyān), بِنْيَة (binya), بِنَايَة (bināya); Wiktionary'den, çünkü I. babın mastarlarının sabit bir kalıbı yoktur. İsm-i faili بَانٍ (bānin), ism-i mefulü مَبْنِيّ (mabniyy).
Arapçada banā düzenli bir fiil mi?
Nakıs bir fiil olarak düzenlidir: son kök harfi kelimenin sonunda ünlüye dönüşür (بَنَى (banā), يَبْنِي (yabnī)) ve ünsüzle başlayan bir ekten önce geri gelir (بَنَيْتُ (banaytu)).