عَادَ (ʿāda) fiili "dönmek" anlamına gelir. ع و د (ʿ-w-d) kökünden ecvef bir I. bab fiilidir: mazide عَادَ (ʿāda), muzaride يَعُودُ (yaʿūdu), emirde عُدْ (ʿud). Aşağıdaki tablolar bu fiilin 13 şahsın tamamındaki çekimini ve kişisiz meçhulünü, ism-i fail, ism-i meful ve mastarıyla birlikte harekeli olarak veriyor.
Bu sayfadaki her ʿāda biçimi Arapça fiil çekim aracımızın kullandığı motordan geliyor ve Wiktionary'nin عَادَ çekim tablosu ile karşılaştırılarak kontrol edildi; bu tablo, fiilin mastarları için de kaynağımız.
Bir bakışta ʿāda
| Kök | ع و د (ʿ-w-d), ʿayn harfi ile başlar |
| Bab | I. bab, kalıbı فَعَلَ (faʿala) |
| Fiil türü | ecvef |
| Mazi, o (erkek) | عَادَ (ʿāda) |
| Muzari, o (erkek) | يَعُودُ (yaʿūdu) |
| Emir, sen (erkek) | عُدْ (ʿud) |
| İsm-i fail | عَائِد (ʿāʾid) |
| İsm-i meful | مَعُود (maʿūd) |
| Mastar (maṣdar) | عَوْد (ʿawd), عَوْدَة (ʿawda), مَعَاد (maʿād) |
ʿĀda fiilinin mazisi (geçmiş zaman)
Mazide (al-māḍī) ʿāda fiilinin iki gövdesi vardır: ünlüyle başlayan bir sonekten önce ʿād- (عَادَ (ʿāda), عَادَتْ (ʿādat)), ünsüzle başlayan bir sonekten önce ʿud- (عُدْتُ (ʿudtu), عُدْنَ (ʿudna)).
| Şahıs | Arapça | Transliterasyon |
|---|---|---|
| ben · أنا anā | عُدْتُ | ʿudtu |
| biz · نحن naḥnu | عُدْنَا | ʿudnā |
| sen (erkek) · أنت anta | عُدْتَ | ʿudta |
| sen (kadın) · أنت anti | عُدْتِ | ʿudti |
| siz ikiniz · أنتما antumā | عُدْتُمَا | ʿudtumā |
| siz (erkek) · أنتم antum | عُدْتُمْ | ʿudtum |
| siz (kadın) · أنتن antunna | عُدْتُنَّ | ʿudtunna |
| o (erkek) · هو huwa | عَادَ | ʿāda |
| o (kadın) · هي hiya | عَادَتْ | ʿādat |
| onlar ikisi (erkek) · هما humā | عَادَا | ʿādā |
| onlar ikisi (kadın) · هما humā | عَادَتَا | ʿādatā |
| onlar (erkek) · هم hum | عَادُوا | ʿādū |
| onlar (kadın) · هن hunna | عُدْنَ | ʿudna |
ʿĀda fiilinin muzarisi (şimdiki-geniş zaman)
Muzaride (al-muḍāriʿ) ʿāda fiilinin gövdesinde uzun bir ünlü vardır, -ʿūd-; bu ünlü dişil çoğulun -na ekinden önce kısalır: يَعُودُ (yaʿūdu) ama يَعُدْنَ (yaʿudna).
| Şahıs | Arapça | Transliterasyon |
|---|---|---|
| ben · أنا anā | أَعُودُ | aʿūdu |
| biz · نحن naḥnu | نَعُودُ | naʿūdu |
| sen (erkek) · أنت anta | تَعُودُ | taʿūdu |
| sen (kadın) · أنت anti | تَعُودِينَ | taʿūdīna |
| siz ikiniz · أنتما antumā | تَعُودَانِ | taʿūdāni |
| siz (erkek) · أنتم antum | تَعُودُونَ | taʿūdūna |
| siz (kadın) · أنتن antunna | تَعُدْنَ | taʿudna |
| o (erkek) · هو huwa | يَعُودُ | yaʿūdu |
| o (kadın) · هي hiya | تَعُودُ | taʿūdu |
| onlar ikisi (erkek) · هما humā | يَعُودَانِ | yaʿūdāni |
| onlar ikisi (kadın) · هما humā | تَعُودَانِ | taʿūdāni |
| onlar (erkek) · هم hum | يَعُودُونَ | yaʿūdūna |
| onlar (kadın) · هن hunna | يَعُدْنَ | yaʿudna |
ʿĀda fiilinin mansub ve meczum muzarisi
Meczum muzaride, arkasından ek gelmeyen her yerde gövdenin uzun ünlüsü kısalır: لم (lam, -medi) edatından sonra "o (erkek)" biçimi يَعُدْ (yaʿud) olur; لن (lan, -meyecek) edatından sonraki mansub muzari ise uzun ünlüyü korur: يَعُودَ (yaʿūda).
| Şahıs | Mansub muzari | Meczum muzari |
|---|---|---|
| ben · أنا anā | أَعُودَ (aʿūda) | أَعُدْ (aʿud) |
| biz · نحن naḥnu | نَعُودَ (naʿūda) | نَعُدْ (naʿud) |
| sen (erkek) · أنت anta | تَعُودَ (taʿūda) | تَعُدْ (taʿud) |
| sen (kadın) · أنت anti | تَعُودِي (taʿūdī) | تَعُودِي (taʿūdī) |
| siz ikiniz · أنتما antumā | تَعُودَا (taʿūdā) | تَعُودَا (taʿūdā) |
| siz (erkek) · أنتم antum | تَعُودُوا (taʿūdū) | تَعُودُوا (taʿūdū) |
| siz (kadın) · أنتن antunna | تَعُدْنَ (taʿudna) | تَعُدْنَ (taʿudna) |
| o (erkek) · هو huwa | يَعُودَ (yaʿūda) | يَعُدْ (yaʿud) |
| o (kadın) · هي hiya | تَعُودَ (taʿūda) | تَعُدْ (taʿud) |
| onlar ikisi (erkek) · هما humā | يَعُودَا (yaʿūdā) | يَعُودَا (yaʿūdā) |
| onlar ikisi (kadın) · هما humā | تَعُودَا (taʿūdā) | تَعُودَا (taʿūdā) |
| onlar (erkek) · هم hum | يَعُودُوا (yaʿūdū) | يَعُودُوا (yaʿūdū) |
| onlar (kadın) · هن hunna | يَعُدْنَ (yaʿudna) | يَعُدْنَ (yaʿudna) |
ʿĀda fiilinin emri
Meczum تَعُدْ (taʿud) biçiminin önekini atınca emir عُدْ (ʿud) olur: elife gerek yoktur, çünkü ilk kök harfi artık harekelidir. Arkasından bir ek gelince uzun ünlü geri döner: عُودِي (ʿūdī), عُودُوا (ʿūdū).
| Şahıs | Arapça | Transliterasyon |
|---|---|---|
| sen (erkek) · أنت anta | عُدْ | ʿud |
| sen (kadın) · أنت anti | عُودِي | ʿūdī |
| siz ikiniz · أنتما antumā | عُودَا | ʿūdā |
| siz (erkek) · أنتم antum | عُودُوا | ʿūdū |
| siz (kadın) · أنتن antunna | عُدْنَ | ʿudna |
ʿĀda fiilinin meçhulü (edilgen)
Meçhulde ʿāda fiilinin illetli orta harfi mazide ī (عِيدَ (ʿīda)), muzaride ā olur (يُعَادُ (yuʿādu)). Wiktionary ʿāda fiilinin meçhulünü kişisiz olarak veriyor: yalnızca kendi öznesi olmayan "o (erkek)" biçimi kullanılır.
| Şahıs | Meçhul mazi | Meçhul muzari |
|---|---|---|
| o (erkek) · هو huwa | عِيدَ (ʿīda) | يُعَادُ (yuʿādu) |
ʿĀda fiilinin ism-i fail, ism-i meful ve mastar biçimleri
İsm-i failde illetli orta harfin yerini bir hemze alır: عَائِد (ʿāʾid). İsm-i meful illetli harften yalnızca uzun ünlüyü korur: مَعُود (maʿūd). I. babın mastarları tek bir kalıba uymaz ve Wiktionary ʿāda için üç mastar veriyor: عَوْد (ʿawd), عَوْدَة (ʿawda), مَعَاد (maʿād). Bunları fiille birlikte öğrenin ya da rehberimizdeki sözlüklerin birinde ʿ-w-d kökü altında arayın.
ʿĀda neden böyle çekilir
عَادَ (ʿāda) fiilinin orta kök harfi illetli bir harf olan و (w) harfidir; gramerlerin bu fiile ecvef demesinin sebebi budur. Bu harf I. babda hiçbir zaman ünsüz olarak görünmez. Hece açık kaldığında uzun ünlüye dönüşür (عَادَ (ʿāda), يَعُودُ (yaʿūdu)); ünsüzle başlayan bir ek heceyi kapattığında ünlü kısadır (عُدْتُ (ʿudtu), يَعُدْ (yaʿud)). Bu yüzden ʿāda fiilinin iki mazi gövdesi vardır: ʿād- ve ʿud-. Māta (ölmek) ve jāʾa (gelmek) fiilleri de ecvef türündendir ve aynı yerlerde değişir.
Cümle içinde ʿāda
سوف أعود.
Geri döneceğim.
Fiil: أَعُودُ (aʿūdu), muzari, ben. Kaynak: Tatoeba cümlesi 12261089, ekleyen dididodo (CC BY 2.0 FR); Arapçası yayımlandığı gibi, harekesiz. Türkçe çeviri de Tatoeba'dan.
عادت أمه.
Annesi geri döndü.
Fiil: عَادَتْ (ʿādat), mazi, o (kadın). Kaynak: Tatoeba cümlesi 11609307, ekleyen dididodo (CC BY 2.0 FR); Arapçası yayımlandığı gibi, harekesiz. Türkçe çeviri bizim; Tatoeba'daki İngilizce çeviriden yapıldı.
Sıkça sorulan sorular
Arapça ʿāda fiilinin muzarisi nedir?
عَادَ (ʿāda) fiilinin muzarisi o (erkek) için يَعُودُ (yaʿūdu), ben için أَعُودُ (aʿūdu), sen (erkek) için تَعُودُ (taʿūdu) biçimindedir. Gövdedeki uzun ünlü, dişil çoğulun -na ekinden önce kısalır: يَعُدْنَ (yaʿudna).
Arapça ʿāda fiilinin mastarı (maṣdar) nedir?
عَوْد (ʿawd), عَوْدَة (ʿawda), مَعَاد (maʿād); Wiktionary'den, çünkü I. babın mastarlarının sabit bir kalıbı yoktur. İsm-i faili عَائِد (ʿāʾid), ism-i mefulü مَعُود (maʿūd).
Arapçada ʿāda düzenli bir fiil mi?
Ecvef bir fiil olarak düzenlidir: orta kök harfi uzun bir ünlüye (عَادَ (ʿāda), يَعُودُ (yaʿūdu)) ya da ünsüzle başlayan bir ekten önce kısa bir ünlüye (عُدْتُ (ʿudtu)) dönüşür.